شك كند كه چهار ركعت خوانده يا پنج ركعت ، به شك خود اعتنا نكند ، ولى اگر هر دو طرف شك أو باطل باشد ، مثلا بعد از سلام نماز چهار ركعتي شك كند كه سه ركعت خوانده يا پنج ركعت ، نمازش باطل است . 3 - شك بعد از وقت ( مسأله 1189 ) : اگر بعد از گذشتن وقت نماز ، شك كند كه نماز خوانده يا نه ، يا گمان كند كه نخوانده ، خواندن آن لازم نيست ، ولى اگر پيش از گذشتن وقت شك كند كه نماز خوانده يا نه ، اگر چه گمان كند كه خوانده است ، بايد آن نماز را بخواند . ( مسأله 1190 ) : اگر بعد از گذشتن وقت شك كند كه نماز را درست خوانده يا نه ، به شك خود اعتنا نكند . ( مسأله 1191 ) : اگر بعد از گذشتن وقت نماز ظهر وعصر بداند چهار ركعت نماز خوانده ، ولى نداند به نيت ظهر خوانده يا به نيت عصر ، بايد چهار ركعت نماز قضاء به نيت نمازى كه بر أو واجب است بخواند . ( مسأله 1192 ) : اگر بعد از گذشتن وقت نماز مغرب وعشا ، بداند يك نماز خوانده ، ولى نداند سه ركعتي خوانده يا چهار ركعتي ، بايد قضاى نماز مغرب وعشا را بخواند . 4 - كثير الشك ( كسى كه زياد شك مىكند ) ( مسأله 1193 ) : كثير الشك كسى است كه زياد شك مىكند به اين معنى كه بيش از كساني كه مانند أو هستند از جهت بودن يا نبودن أسباب